بسم الله الرّحمن الرّحیم

سامانه پرسش و پاسخ - تدبر در قرآن کریم

سلام. خوش آمدید. پیشنهاد می‌شود ابتدا به راهنمای سایت مراجعه کنید.

0 امتیاز
2 بازدید
در سوره بقره (فسطاط) توسط (68 امتیاز)

این‌که بگوییم «اگر آدم علیه‌السلام تخلف نمی‌کرد، باز هم زندگی به شکل دیگری روی زمین آغاز می‌شد»، می‌شود جبر خفیه. این اتفاق که نیفتاده تا ما پیش‌داوری کنیم؛ ما که نمی‌دانیم اگر تخلف نمی‌کرد، چه اتفاقی می‌افتاد.

1 پاسخ

0 امتیاز
توسط (178 امتیاز)

ما با جبر به‌عنوان کارگردانی عالم و مشیت خدا مشکلی نداریم. مگر عالم را ما مشیت می‌کنیم؟ مگر ما تصمیم‌گیر هستیم که مثلاً نظام خلقت آغاز شود یا نشود یا چطور آغاز شود و چطور پیش برود؟ قطعاً در این حوزه‌ها بحث اختیار مطرح نیست؛ بحث اختیار، در تصمیم انسان راجع‌به سرنوشت خودش مطرح است.

در بحث خلافت حضرت آدم علیه‌السلام، ما فقط می‌خواهیم این مقدار را بدانیم که آدم علیه‌السلام در این تخلفی که کرد، آیا از روی جبر تخلف کرد یا خیر؛ یعنی آیا خدا طوری رقم زد که آن تخلف را بکند و این اتفاقات بیفتد؟ آیا خداوند برای این اتفاقاتی که منتظر بود بیفتد، چیزی لازم داشت و آن‌هم تخلف آدم علیه‌السلام بود؛ و به آدم علیه‌السلام گفت تخلف نکن، ولی اراده‌اش این بود که تخلف بکند؟! این‌طور تعبیر کردن قرآن غلط است. این هم مستلزم جبر است؛ یعنی داری آدم علیه‌السلام را مجبور می‌کنی. اگر آدم علیه‌السلام مجبور بود، دیگر این‌همه سرزنش معنا پیدا نمی‌کند. علاوه بر این‌که مستلزم جبر است، به‌نوعی داری خدا را محدود می‌پنداری؛ مثل این‌که خدا برای تحقق وعدۀ خود فقط یک راه داشته، آن‌هم تخلف آدم بوده است. ما می‌گوییم نه؛ برای تحقق ارادۀ خداوند، گزینه‌های دیگری هم متصور است؛ لازم نبوده که ارادۀ خدا حتماً با تخلف آدم محقق شود تا آدم را مجبور بدانیم! آدم می‌توانست تخلف هم نکند؛ و راجع‌به خودش مختار بود.

سؤالات مشابه

سامانه پرسش و پاسخ
به سامانه پرسش و پاسخ خوش آمدید.
این سامانه محلی است برای مطرح کردن پرسش‌های مخاطبان تدبر در قرآن کریم اعم از تدبرآموزان، مربیان و مدرسان تدبر و سایر علاقه‌مندان به مباحث دینی.
پاسخ‌ها توسط حجت الاسلام علی صبوحی طسوجی و پژوهشگران مؤسسۀ تدبر در کلام وحی ارائه می‌شود.
logo-samandehi
...